Fjölmörg snjóflóð féllu á og við snjóflóðavarnir á Vestfjörðum og á Mið-Norðurlandi í mars

Í snjóflóðahrinum 15.–19. og 23.–27. mars féllu fjölmörg snjóflóð í grennd við byggð á norðanverðum Tröllaskaga og Vestfjörðum, meðal annars þar sem reist hafa verið varnarvirki fyrir byggð.

Fyrri hrinan

Í fyrri hrinunni féllu snjóflóð á keilur, sem ætlað er að draga úr hraða og úthlaupslengd snjóflóða, neðan Traðargils í Bolungarvík og Seljalandshlíðar á Ísafirði.

Snjóflóð féll úr Skollahvilft á Flateyri meðfram endilöngum leiðigarði ofan þorpsins og staðnæmdist við lón við þjóðveginn innan við byggðina. Flóðið var ekki mjög hraðfara og rann ekki sem neinu nam upp á garðinn. Þá féll snjóflóð á nýlega byggðar keilur undir Innra-Bæjargili á Flateyri sem ætlað er að hægja á snjóflóðum áður en þau lenda á leiðigarði ofan byggðarinnar. Flóðið stöðvaðist á keilunum en virðist ekki hafa verið mjög öflugt eða efnismikið þegar það lenti á þeim.

Þrjú eða fjögur snjóflóð féllu niður með leiðigörðunum Stóra- og Litla-Bola á Siglufirði og niður fyrir enda garðanna. Talið er að þau hafi náð nokkuð upp á garðana. Ummerki snjóflóðsins á Stóra-Bola má sjá um það bil miðja vegu frá botni á þeirri hlið garðsins sem snýr að fjallinu. Nokkur snjóflóð féllu úr hlíðum vestan Siglufjarðar sem snúa mót austri eins og hlíðin ofan bæjarins, meðal annars mjög stórt flóð úr Selskál skammt norðan þéttbýlisins, og bæði úr Jörundarskál og Strengsgiljum sunnan byggðarinnar þar sem þekkt upptakasvæði eru. Reist hafa verið umfangsmikil stoðvirki til þess að draga úr hættu á snjóflóðum úr Hafnarfjalli ofan þéttbýlisins við Siglufjörð (sjá ljósmynd hér að neðan).

Upptakasvæðin þar sem stoðvirkin standa snúa til austurs, líkt og mörg önnur upptakasvæði þar sem snjóflóð féllu í þessari hrinu. Ekki féllu snjóflóð úr svæðunum með stoðvirkjum og leiða má líkur að því að snjóflóðavarnirnar hafi komið í veg fyrir að snjóflóð færu þar af stað en ekki er unnt að leggja beint mat á það hversu stór snjóflóð hefðu getað fallið eða hversu langt þau hefðu náð. Sjá mátti brotlínur á nokkrum stöðum sem eru til marks um óstöðugleika snjóþekjunnar á stoðvirkjasvæðinu en stoðvirkin virðast hafa komið í veg fyrir að umtalsverð flóð færu af stað.

Ljóst er að gripið hefði verið til víðtækrar rýmingar á húsnæði í þéttbýlinu á Siglufirði í kjölfar snjóflóðsins úr Selskál ef stoðvirkin hefðu ekki komið til. Snjóflóðahrinan um miðjan mars er líklega versta snjóflóðahrinan frá því að uppbygging varnarvirkja fyrir byggðina á Siglufirði hófst eftir mannskæð snjóflóð í Súðavík og á Flateyri árið 1995. Ekki er annað að sjá en að varnarvirkin hafi að þessu sinni komið í veg fyrir alvarlegt hættuástand í bænum.

Varnargarðar og stoðvirki á Siglufirði. Ljósm.: Gestur Hansson, 22. febrúar 2026.

Seinni hrinan

Í síðari hrinunni féll aftur snjóflóð úr Innra-Bæjargili ofan Flateyrar og stöðvaðist á áðurnefndum keilum. Snjóflóðið virðist hafa lent á keilunum af krafti og hrannaðist upp talsverður snjór ofan keilnanna. Allstórt snjóflóð féll úr Kirkjubólshlíð ofan sorpbrennslunnar Funa við Skutulsfjörð. Flóðið klofnaði á varnarfleyg ofan byggingarinnar og rann niður með fleygnum og köstuðust kögglar úr flóðinu yfir fleyginn.

Þann 26. mars féll svo nokkuð stórt snjóflóð úr hlíðinni ofan Urðargötu á Patreksfirði og lenti af krafti á þvergarði ofan byggðarinnar. Flóðið er stærsta flóð sem fallið hefur á þessum stað síðan 1958 og er ekki annað að sjá en að garðurinn hafi komið í veg fyrir að flóðið félli á hús neðan garðsins þar sem snjóflóðið 1958 olli talsverðu tjóni.

Flóðið féll í skammvinnu austan óveðri sem gekk yfir Vestfirði. Veðrið tók að versna um morguninn og fór meðalvindhraði í um 30 m/s á fjallinu Brellum ofan þorpsins á Patreksfirði laust fyrir hádegi. Eftir hádegi bætti í snjókomu og var komin stórhríð fljótlega eftir hádegi en þá var götunni milli Mýra og Urða ofan hafnarinnar á Vatneyri lokað. Nýir varnargarðar verja nú bæði þessi hverfi, Mýrar og Urðir, en svæðið á milli þeirra er þekktur snjóflóðafarvegur og einn af virkustu farvegum ofan byggðar á landinu. Rýming húsnæðis neðan Urða á Patreksfirði var nokkuð algeng áður fyrr og íbúar voru orðnir vanir ónæði sem þeim fylgir. Hlíðin þar getur safnað mjög hratt í sig snjó þegar vindur er hvass af austri eða norðaustri með snjókomu og skafrenningi. Aðdragandi snjóflóða getur verið stuttur eins og kom í ljós þennan dag en um kl. 15:00 sáust vísbendingar um að flóð hefði fallið.

Flóðið náði um 200 m inn eftir nýja þvergarðinum ofan við Urðir en heildarbreidd flóðsins var um 400 m. Flóðið flæddi niður meðfram leiðigarðinum við Urðir og um 30 m niður fyrir veginn sem hafði verið lokað. Á þeim kafla þar sem snjóflóðið skall á þvergarðinum mátti sjá greinileg ummerki upp á garðhliðina á nokkrum stöðum þar sem flóðsnjór hafði þjappast inn í grjóthleðslu á brattri garðhliðinni. Flóðtungan sjálf var ekki þykk, víðast hvar nokkrir tugir sentimetra, og þykkust ofan við þvergarðinn þar sem finna mátti um 1-1,5 m þykka hrauka. Þegar hlýnaði nokkrum dögum eftir að flóðið féll kom í ljós að með flóðinu hafði borist talsvert af grjóti niður að varnargörðunum.

Útlína (drög) snjóflóðsins sem féll á Patreksfirði þ. 26. mars 2026.

Ummerki snjóflóðsins hátt upp eftir þvergarðinum ofan við Urðir. Ljósm.: Björgunarsveitin Blakkur

Talsvert grjót barst með snjóflóðinu sem kom í ljós eftir að snjó tók að leysa. Snjóflóðið var þunnt en safnaðist í þykkari hrauka ofan við þvergarðinn við Urðir. Ljósm.: Þröstur Reynisson.