Viðvarandi veikt lag á Norðurlandi

core/paragraph

Viðvarandi veikt lag á Norðurlandi

Síðustu vikur hefur verið viðvarandi veikt lag í snjónum á Norðurlandi og Austfjörðum og féllu allnokkur flekaflóð í innanverðum Eyjafirði, Öxnadal og Austfjörðum á þessu lagi. Talið er að þetta lag hafi myndast í kuldatíð seinni hluta nóvember og byrjun desember við aðstæður þegar rakt loft við yfirborð frýs og myndar yfirborðshrím. Snjókoman í byrjun desember lagðist svo ofan á þetta hrím þar sem það var til staðar.

Síðustu vikur hefur verið viðvarandi veikt lag í snjónum á Norðurlandi og Austfjörðum og féllu allnokkur flekaflóð í innanverðum Eyjafirði, Öxnadal og Austfjörðum á þessu lagi. Talið er að þetta lag hafi myndast í kuldatíð seinni hluta nóvember og byrjun desember við aðstæður þegar rakt loft við yfirborð frýs og myndar yfirborðshrím. Snjókoman í byrjun desember lagðist svo ofan á þetta hrím þar sem það var til staðar.

image-1

core/image

Yfirstandandi hláka og áhrif á snjóinn

Yfirstandandi hláka og áhrif á snjóinn

Viðvarandi veik lög sem þessi geta varðveist í þó nokkurn tíma í snjónum, sérstaklega þegar kalt er í veðri og mikið frost. Hlýindi stuðla hins vegar að því að veik lög brotni niður. Síðustu daga hefur verið mjög hlýtt á öllu landinu og einnig rigning upp í hæstu fjöll á sunnan og vestanverðu landinu. Áfram er spáð hlýindum og hefur snjór sjatnað og tekið upp. Snjórinn hlýnar við þessar aðstæður á yfirborði og með langvarandi hlýindum nær varminn að vinna sig niður í gegnum snjóinn. Talið er að þessi hlýindi sem nú eru á landinu dugi til að brjóta niður veika lagið sem var til staðar. Blautur snjór á yfirborði getur hins vegar verið óstöðugur þar sem samloðun milli snjókorna minnkar.

Viðvarandi veik lög sem þessi geta varðveist í þó nokkurn tíma í snjónum, sérstaklega þegar kalt er í veðri og mikið frost. Hlýindi stuðla hins vegar að því að veik lög brotni niður. Síðustu daga hefur verið mjög hlýtt á öllu landinu og einnig rigning upp í hæstu fjöll á sunnan og vestanverðu landinu. Áfram er spáð hlýindum og hefur snjór sjatnað og tekið upp. Snjórinn hlýnar við þessar aðstæður á yfirborði og með langvarandi hlýindum nær varminn að vinna sig niður í gegnum snjóinn. Talið er að þessi hlýindi sem nú eru á landinu dugi til að brjóta niður veika lagið sem var til staðar. Blautur snjór á yfirborði getur hins vegar verið óstöðugur þar sem samloðun milli snjókorna minnkar.

Eftir þessa yfirstandandi hláku má búast við að það kólni á ný og vetur taki við á ný. Þá ætti allur snjór á landinu að öllum líkindum að vera orðinn tiltölulega stöðugur og núllstilltur m.t.t. snjóflóðahættu. Það ræðst svo af aðstæðum í vetur hvort það myndist ný veik lög í snjónum sem á eftir að koma ofan á eldri stöðugan snjó.

Eftir þessa yfirstandandi hláku má búast við að það kólni á ný og vetur taki við á ný. Þá ætti allur snjór á landinu að öllum líkindum að vera orðinn tiltölulega stöðugur og núllstilltur m.t.t. snjóflóðahættu. Það ræðst svo af aðstæðum í vetur hvort það myndist ný veik lög í snjónum sem á eftir að koma ofan á eldri stöðugan snjó.

Snjóflóðavaktin óskar landsmönnum gleðilegra jóla og farsældar á komandi ári.

Snjóflóðavaktin óskar landsmönnum gleðilegra jóla og farsældar á komandi ári.

Mat á aðstæðum til fjalla um jólin

Viðvarandi veikt lag hefur verið í snjóþekjunni frá því í síðustu viku. Snjóflóð féllu við sprengingu í Hlíðarfjalli í síðustu viku og nokkur flóð í Öxnadal. Á miðvikudag féllu snjóflóð ofan við Ólafsfjarðarveg. Í dag, föstudag, hafa fallið tvö náttúruleg snjóflóð í Hlíðarfjalli við lítið álag á snjóþekjuna. Ástæða er fyrir fólk að fara varlega á ferð um brattlendi. Á laugardag hlýnar og geta þá fallið náttúruleg snjóflóð. Þegar kólnar aftur ætti snjóþekjan að styrkjast en veik lög geta þó enn verið til staðar, sérstaklega ofan til í fjöllum.

Viðvarandi veikt lag hefur verið í snjóþekjunni frá því í síðustu viku. Snjóflóð féllu við sprengingu í Hlíðarfjalli í síðustu viku og nokkur flóð í Öxnadal. Á miðvikudag féllu snjóflóð ofan við Ólafsfjarðarveg. Í dag, föstudag, hafa fallið tvö náttúruleg snjóflóð í Hlíðarfjalli við lítið álag á snjóþekjuna. Ástæða er fyrir fólk að fara varlega á ferð um brattlendi. Á laugardag hlýnar og geta þá fallið náttúruleg snjóflóð. Þegar kólnar aftur ætti snjóþekjan að styrkjast en veik lög geta þó enn verið til staðar, sérstaklega ofan til í fjöllum.

Varasamar aðstæður til fjalla í Eyjafirði

Snjógryfja var gerð í norðvesturhlíðum Leyningssúla í Skarðsdal við Siglufjörð. Snjógryfjan sýnir talsverðan veikleika á lágmótunum milli eldra hjarns og nýs vindfleka. Áberandi lag af köntuðum kristöllum er á þessum lagmótum og tvö stöðugleikapróf sýndu að það er auðvelt að framkalla brot og það hefur líka tilhnegingu til að breiðast út. Svipaður veikleiki hefur sést á Eyjafjarðarsvæðinu þar sem hafa fallið nokkur nýleg snjóflóð en ekki hafa sést nein flóð við Siglufjörð.

Snjógryfja var gerð í norðvesturhlíðum Leyningssúla í Skarðsdal við Siglufjörð. Snjógryfjan sýnir talsverðan veikleika á lágmótunum milli eldra hjarns og nýs vindfleka. Áberandi lag af köntuðum kristöllum er á þessum lagmótum og tvö stöðugleikapróf sýndu að það er auðvelt að framkalla brot og það hefur líka tilhnegingu til að breiðast út. Svipaður veikleiki hefur sést á Eyjafjarðarsvæðinu þar sem hafa fallið nokkur nýleg snjóflóð en ekki hafa sést nein flóð við Siglufjörð.

Leyningssulur-16-Dec

Snjógryfja Skarðsdal/Siglufirði 16.des

Athygli er vakin á að snjóflóðahætta getur einnig verið utan skilgreindra spásvæða. Svæðisbundin snjóflóðaspá kemur heldur ekki í staðinn fyrir mat hvers og eins á aðstæðum og skynsamlegs leiðarvals á ferðum um landið. Það krefst þjálfunar og reynslu að ferðast um fjalllendi að vetrarlagi og hver ferðamaður hefur áhrif á eigin áhættu með vali á leið, tíma og ferðamáta.  

Athygli er vakin á að snjóflóðahætta getur einnig verið utan skilgreindra spásvæða. Svæðisbundin snjóflóðaspá kemur heldur ekki í staðinn fyrir mat hvers og eins á aðstæðum og skynsamlegs leiðarvals á ferðum um landið. Það krefst þjálfunar og reynslu að ferðast um fjalllendi að vetrarlagi og hver ferðamaður hefur áhrif á eigin áhættu með vali á leið, tíma og ferðamáta.

Mat á aðstæðum er lykilatriði í vetrarferðum  

Norðaustan 3-8 m/s og skýjað að mestu, hiti 1 til 5 stig. Léttir til og kólnar í nótt, bjart að mestu og frost 0 til 5 stig á morgun.

Norðaustan 13-20 og stöku él, en snjókoma syðst í fyrstu. Frost 2 til 12 stig. Dregur úr vindi í nótt. Norðlæg átt 5-13, bjart með köflum og kólnar á morgun.

Norðaustan 10-18 m/s og skýjað, en heldur hvassara með snjókomu austast. Hiti nálægt frostmarki. Dregur úr vindi, styttir upp og kólnar seinnipartinn. Norðaustan 3-10, bjart og frost 1 til 6 stig á morgun.

Norðaustan 8-15 og skýjað, en þurrt, hiti nálægt frostmarki. Dregur úr vindi, léttir til og kólnar í kvöld. Norðaustan 3-10 á morgun, léttskýjað og frost 2 til 7 stig.

Austan og norðaustan 8-15, skýjað og dálítil snjókoma nyrst, hiti um frostmark. Lægir, léttir til og kólnar í kvöld. Norðaustan 3-10 og stöku él á morgun, frost 2 til 7 stig.

Austan og norðaustan 8-15 og él, hiti um frostmark. Norðaustan 3-10 á morgun, áfram él og frost 1 til 6 stig.

Austan og norðaustan 8-15, skýjað og sums staðar dálítil snjókoma, en lægir í kvöld. Norðaustan 5-10 og él á morgun, en hægari inn til landsins. Frost 2 til 7 stig.

Austlæg átt 3-10, skýjað og dálítil él. Frost 0 til 5 stig. Lægir og kólnar með éljum á morgun.

Norðaustan 3-10 og dálítil él, frost 0 til 5 stig. Hæg breytileg átt og él á morgun, frost 3 til 8 stig.

Norðaustan 5-13 og dálítil él, hiti nálægt frostmarki. Dregur úr vindi seinnipartinn, norðlæg átt 3-8 í kvöld. Norðvestan 5-10 og bætir í él seint á morgun, frost 0 til 6 stig.

Norðaustan 15-23 og él, hvassast í Öræfum. Eldingar á stöku stað í fyrstu. Hiti nálægt frostmarki. Styttir upp seinnipartinn og dregur úr vindi seint í kvöld. Norðlæg átt 5-10 og bjart með köflum á morgun, en dálítil él austantil. Frost 0 til 5 stig.

Um 300 km S af landinu er hægfara 986 mb lægðarsvæði. Yfir N-Skandinavíu er 1032 mb hæð og frá henni liggur hæðarhryggur til V. Um 600 km ASA af Hvarfi er 997 mb lægð sem fer SA.

Austlæg átt 8-15 m/s, en 15-23 suðaustantil, hvassast í Öræfum. Yfirleitt þurrt vestanlands, en él fyrir norðan og austan. Frost 0 til 7 stig.

Dregur smám saman úr vindi í kvöld og kólnar.

Norðlæg átt 3-10 á morgun. Allvíða él en yfirleitt léttskýjað suðvestantil. Frost 2 til 12 stig, kaldast inn til landsins.

Í kvöld verður norðaustan 5-13 m/s, en 13-20 suðaustantil, hvassast í Öræfum. Él á norðan- og austanverðu landinu, en annars þurrt að kalla. Lægir í nótt og kólnar.

Á morgun verður norðlæg átt 3-10 m/s. Áfram él fyrir norðan og austan, en bjart að mestu sunnan- og vestantil. Frost 2 til 12 stig, kaldast inn til landsins.

Á laugardag og sunnudag er útlit fyrir breytilega átt 3-10 m/s. Dálítil él á víð og dreif og áfram kalt í veðri.

Eftir helgina ríkir enn mikil óvissa í veðri.

Staður	Núna (15:00)	18:00	19:00	00:00
Reykjavík	(kl. 15) 1° 3	(kl. 18) 1° 3	(kl. 19) 0° 2	(kl. 0) -3° 2
Bolungarvík	(kl. 15) 1° 7	(kl. 19) 1° 8	(kl. 21) 1° 8	(kl. 23) 1° 3
Akureyri	(kl. 15) -2° 3	(kl. 18) -2° 3	(kl. 23) -3° 4	(kl. 0) -3° 4
Egilsstaðir	(kl. 18) -1° 2	(kl. 21) -2° 4	(kl. 22) -3° 4	(kl. 0) -2° 1
Kirkjubæjarklaustur	(kl. 16) -1° 10	(kl. 17) -1° 10	(kl. 19) -1° 11	(kl. 22) -1° 9

Veðurspár

•

Helstu staðir

Reykjavík

Bolungarvík

Akureyri

Egilsstaðir

Kirkjubæjarklaustur

Reykjavík

Bolungarvík

Akureyri

Egilsstaðir

Kirkjubæjarklaustur

Tilkynningar frá vaktinni

Orð dagsins

Púðursnjór